Τετάρτη 29 Αυγούστου 2012

…. Ο δύσκολος Σεπτέμβρης (συνέχεια)

Λέγαμε λοιπόν πριν μερικές μέρες, για τις ακόμα πιο δύσκολες οικονομικές και κοινωνικές καταστάσεις, που αναμένεται να βιώσουν από τον επόμενο μήνα η μεγάλη πλειοψηφία των οικογενειών.
Είχαμε αναφερθεί
στο πρόβλημα με τα παιδιά που θα μείνουν έξω από τους βρεφονηπιακούς σταθμούς, και αναρωτηθήκαμε εάν μια αλληλέγγυα οργανωμένη κοινωνία, μπορεί να δώσει λύσεις που δεν μπορεί ή δεν θέλει το οργανωμένο κράτος. Αυτό βέβαια με κανένα τρόπο δεν σημαίνει, ότι οι πολίτες δεν πρέπει να αγωνιστούν μέσα από τα διάφορα κινήματα, για να μην περάσουν πολιτικές που υποβαθμίζουν τη ζωή τους.
Όταν μιλάμε για αλληλέγγυα κοινωνία, σημαίνει ότι οι ίδιοι οι πολίτες που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα, το λύνουν με τη συμμετοχή τους. Δεν μπορεί να περιμένουν τη λύση από κανέναν άλλον. Ούτε από πολιτικούς και τοπικούς παράγοντες, ούτε ακόμα και από άλλους συμπολίτες τους, που συμμετέχουν σε άλλες δράσεις αλληλεγγύης. Αυτό που μπορούμε πιθανώς να κάνουμε εμείς, είναι να πάρουμε την πρωτοβουλία και να βοηθήσουμε στην οργάνωση του εγχειρήματος. Άλλωστε η νοοτροπία, ότι τη λύση θα μας τη δώσει κάποιος άλλος με ρουσφέτια και βολέματα πρέπει να τελειώνει. Θα τελειώσει όμως όταν με το καλό ή και από την ανάγκη αλλάξουν οι πολίτες συμπεριφορά. Στην αλληλέγγυα κοινωνία ο καθένας αναλαμβάνει τις ευθύνες του.
Αυτό λοιπόν που θα μπορούσαμε να κάνουμε ιδιαίτερα εδώ στους Αγ. Αναργύρους – Καματερό, είναι το Εναλλακτικό Δίκτυο Αλληλεγγύης που έχουμε, να απαιτήσει από τον Δήμο να μας παραχωρήσει όλους τους χώρους, που δεν λειτουργούν το πρωί ανεξάρτητα με το πώς λειτουργούν τις απογευματινές ώρες και που μπορούν να φιλοξενήσουν παιδιά. Αφού καταλήξουμε στους χώρους, να πάρουμε την πρωτοβουλία, να καλέσουμε όλους αυτούς τους γονείς και να τους παρουσιάσουμε τις εναλλακτικές προτάσεις μας.   

Θα μπορούσαν για παράδειγμα οι ίδιοι οι γονείς να φυλάν εθελοντικά και εναλλάξ τα παιδιά, ή ακόμη και να προσλάβουν κάποιες άνεργες βρεφονηπιοκόμους ή νηπιαγωγούς οι ίδιοι, ή μέσω Κοινωνικής Επιχείρησης που θα μπορούσε να δημιουργηθεί καλύπτοντας οι ίδιοι τα έξοδα. Θα είναι σίγουρα περισσότερα από τα τροφεία που πληρώνουν στους Δημοτικούς Βρεφονηπιακούς, γιατί εκεί υπάρχει και η επιδότηση, αλλά καμιά σχέση με αυτά που καλούνται να πληρώσουν στους ιδιωτικούς.
Προτάσεις βέβαια, μπορούν να βρεθούν κι άλλες, αυτό όμως που πρέπει να είναι καθαρό, είναι ότι οι γονείς που θα φυλάσσονται τα παιδιά τους, ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ θα συμμετέχουν στις εβδομαδιαίες συναντήσεις που θα συζητούνται και θα λύνονται από τους ίδιους, όλα τα προβλήματα που θα παρουσιάζονται, και θα είναι ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΣ ο σεβασμός, σε έναν κανονισμό λειτουργίας που θα καθορίζει τις ευθύνες, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του καθένα.
Αυτά σαν πρώτες σκέψεις. 

Manolis Poulios

Ο δύσκολος Σεπτέμβρης....(συνεχίζετε).....

Αρχίζουμε ένας ένας και επιστρέφουμε στη βάση μας. Όσοι λοιπόν απολαύσατε τις λίγες ή περισσότερες μέρες των διακοπών, αλλά και όσοι φυλάγαμε εδώ την Αθήνα να μην φύγει, θα πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε τον Σεπτέμβρη. Ένα πολύ δύσκολο Σεπτέμβρη που τα προβλήματα, οικονομικά και κοινωνικά θα είναι τεράστια.
Οι περικοπές συνεχίζονται, οι φόροι μεγαλώνουν, τα κοινωνικά αγ
αθά που τώρα τα έχουμε πολύ μεγαλύτερη ανάγκη, υποβαθμίζονται ή καταργούνται, και εμείς πρέπει να σκεφτούμε και να δράσουμε με τέτοιον τρόπο που να δίνουμε λύσεις.
Λύσεις που αδυνατεί ή δεν θέλει να δώσει το οργανωμένο κράτος, που πρέπει όμως και μπορεί να τις δώσει, μια οργανωμένη αλληλέγγυα κοινωνία.
Το προηγούμενο διάστημα, καταφέραμε να ξεκινήσουμε με καλά αποτελέσματα, την Κοινωνική Διδασκαλία με εθελοντές καθηγητές και την Ακαδημία Πολιτών. Δεν καταφέραμε να προχωρήσουμε το Εναλλακτικό Δίκτυο Ανταλλαγών και το Εναλλακτικό Νόμισμα. Τα Σαββατόβραδα το ρίχναμε λίγο έξω στον Πευκώνα, χωρίς χρήματα.
Η Ένωση Γονέων, οι Σύλλογοι Γονέων, το Εναλλακτικό Δίκτυο Αλληλεγγύης Αγ. Αναργύρων Καματερού, οι Φίκοι του Πάρκου, αλλά και όλοι οι άλλοι σύλλογοι από το Σεπτέμβρη, πρέπει να κάνουμε πολλά περισσότερα. Δεν μπορεί να είμαστε ικανοποιημένοι, όταν κάποιες χιλιάδες συνδημότες μας είναι χωρίς δουλειά, οικογένειες μαθητών δεν μπορούν να καλύψουν τα αναγκαία, το Πάρκο μας υποβαθμίζεται και τώρα, τα μισά μικρά παιδιά δεν θα γραφτούν στους παιδικούς σταθμούς, γιατί οι θέσεις παραμένουν ίδιες ενώ η ζήτηση όπως είναι φυσικό είναι πολύ μεγαλύτερη.
Απέναντι σ αυτό το κράτος, η μόνη λύση είναι η αλληλεγγύη ανάμεσα στους πολίτες. Αυτό να το βάλουμε καλά στο μυαλό μας.
Το πρώτο πρόβλημα που καλούμαστε να λύσουμε, είναι τα μικρά παιδιά που τελικά δεν θα γραφτούν στους βρεφονηπιακούς σταθμούς.
Το ερώτημα είναι: Μπορούμε να δώσουμε λύση;
Η απάντηση είναι: Πρέπει να δώσουμε λύση…. 

Manolis Poulios

Διαβάστε το μήνυμα μιας μαθήτριας στο διαδίκτυο



«Η ζωή μου
Είμαι μαθήτρια της Γ' γυμνασίου. Αποφάσισα να σας στείλω αυτό το e-mail διότι την μητέρα μου δεν την ακούει κανείς.
Μεγάλωσα χωρίς πατέρα διότι έτσι ήθελε ο Θεός, επίσης δεν γνώρισα ούτε τον αδελφό μου από θέλημα Θεού. Η μητέρα μου είναι καρκινοπαθής και αιμορροφιλική (νόσο Von. Willebrand). Το επίδομα της πρόνοιας δεν το έλαβε την περν

ούν λέει επιτροπή (ΚΕΠΑ). Της κόβουν την αναπηρική σύνταξη από το ΙΚΑ (235 ευρώ). Μου έκοψε τα αγγλικά και τα ισπανικά και φυσικά δεν έχουμε πλέον να πληρώσουμε τα καθημερινά μας έξοδα. Ψάχνει να βρει δουλειά μα φυσικά δεν βρίσκει και αυτές που βρίσκει δεν την παίρνουν για τους παραπάνω λόγους. Θα μπορούσε να δουλέψει και ας ρισκάρει την υγεία της.
Απευθύνομαι σε εσάς επειδή εσείς μιλάτε κάθε μέρα σε αυτούς τους πολιτικούς που εγώ δεν μπορώ. Θα ήθελα να τους πείτε:
Ευχαριστώ που είμαι 15 χρονών μαθήτρια του 19.5 και σκέφτομαι να παρατήσω το σχολείο και να ψάξω για μια δουλειά.
Ευχαριστώ διότι αναγκάζομαι να βλέπω την μητέρα μου να καταρρέει μέρα με τη μέρα.
Ευχαριστώ που δεν έχω τα απαραίτητα για να επιβιώσω.
Ευχαριστώ που δεν μπορώ πλέον να ονειρεύομαι το οτιδήποτε.
Ευχαριστώ που θέλω να πάρω τη μητέρα μου και να φύγουμε όχι σε άλλη χώρα αλλά σε άλλη ήπειρο.
Πέστε τους επίσης ένα μεγάλο "ΜΠΡΑΒΟ ΤΑ ΚΑΤΑΦΕΡΑΤΕ" να μας ισοπεδώσετε και να μας οδηγήσετε σιγά σιγά στην καταστροφή.
Με εκτίμηση.....»

ΘΕΜΑ: Για τις προϋποθέσεις επιδότησης ανεργίας των εποχιακά εργαζόμενων (ιδίως στον Τουρισμό).


ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ



ΘΕΜΑ:  Για τις προϋποθέσεις επιδότησης ανεργίας των εποχιακά εργαζόμενων (ιδίως στον Τουρισμό).


Με τη διάταξη του νόμου 3986 του 2011, ΦΕΚ αρ. φύλλου 152 1/7/2011 του Μεσοπρόθεσμου σχετικά με την ανεργία (σελ 3235-3263, κεφάλαιο ΣΤ' - άρθρο 39, παράγραφος 8 που προστέθηκε στο άρθρο 6 του ν. 1545/1985, με τίτλο «Προϋποθέσεις επιδότησης και οικονομική ενίσχυση ανέργων», τερματίζεται  από την 1η Ιανουαρίου του 2013 το επίδομα που παίρνουν οι εποχιακά εργαζόμενοι.
Ό Νόμος ορίζει ότι «από την 1.1.2013 τα ημερήσια επιδόματα ανεργίας δεν είναι δυνατόν να είναι περισσότερα από 450, ενώ από  την 1.1.2014 όχι περισσότερα από 400».  Όμως οι εποχιακά εργαζόμενοι (όπως για παράδειγμα οι ξενοδοχοϋπάλληλοι, ή άλλοι εργαζόμενοι στον τουρισμό αλλά και σε άλλους εργασιακούς τομείς)





απασχολούνται κάθε χρόνο 5 -7 μήνες και παίρνουν επίδομα ανεργία για τους υπόλοιπους. Κι αυτό συμβαίνει για πολλά χρόνια στη σειρά. Επομένως οι περισσότεροι από αυτούς συγκεντρώνουν στα 4 τελευταία χρόνια πάνω από 18 μήνες ή 450 ημερομίσθια (περίπου 20 μήνες στα 4 χρόνια).
Αν λοιπόν παραμείνει η τροποποίηση της παραγράφου 8, δεν θα λάβει κανείς από τους εποχιακά εργαζόμενους επίδομα ανεργίας και θα υπάρξει τεράστιο κοινωνικό πρόβλημα με δεδομένο ότι για το 2012 το επίδομα ανεργίας ήδη μειώθηκε κατά 22% κι από 450 ευρώ έπεσε στα 350 ευρώ.
Ή εφαρμογή ενός τέτοιου Νόμου αφήνει χιλιάδες εργαζόμενους δίχως εισόδημα κατά τη χειμερινή περίοδο και σε πλήρη απόγνωση!
Ή εποχιακή απασχόληση στον Τουριστικό τομέα δεν είναι μια πρόσκαιρη κατάσταση. Είναι το μοντέλο Ανάπτυξης πολλών χρόνων. Έχουμε υποχρέωση να κρατήσουμε ζωντανό τον κόσμο του Τουρισμού ,που εργάζεται εποχιακά και αποτελεί επένδυση για την στήριξη και θωράκιση του Τουριστικού μας Προϊόντος ,το οποίο χρειάζεται ποιοτική αναβάθμιση.

Η Δημοκρατική Αριστερά ως εταίρος στην Διακυβέρνηση της χώρας και σεβόμενη τον ρόλο της, καλεί τον Υπουργό εργασίας που προέρχεται  από Τουριστική περιοχή και γνωρίζει πολύ καλά  τι σημαίνει < επίδομα ανεργίας > για  τους εποχιακά εργαζόμενους- ανθρώπους του Τουρισμού και όχι μόνο, να φέρει  άμεσα  και να προσθέσει μια νέα παράγραφο-τροποποίηση σε ένα επόμενο νέο σχέδιο Νόμου, που να διαφοροποιεί την παράγραφο 8 του άρθρου 39 του νόμου 3986, έτσι ώστε να μην καταργηθεί το επίδομα ανεργίας των εποχιακά εργαζομένων, προβλέποντας διαφορετικά εισοδηματικά κριτήρια επιδότησης ανεργίας για τους εποχιακά εργαζόμενους.
Γραφείο Τύπου
ΔΗΜ.ΑΡ Κέρκυρας

Δευτέρα 27 Αυγούστου 2012

Τα επαγγέλματα του μέλλοντος!

Το 1945, όταν απήργησαν στο Μανχάταν περισσότεροι από 15000 χειριστές και συντηρητές ανελκυστήρων, οι ουρανοξύστες έπαψαν να λειτουργούν.
Η οικονομική ζωή σχεδόν σταμάτησε για μια ολόκληρη εβδομάδα, αναγκάζοντας τον τότε δήμαρχο της πόλης, Fiorello LaGuardia, να απευθύνει απεγνωσμένη έκκληση στους απεργούς να επιστρέψουν στα … ασανσέρ τους.
Φυσικά σήμερα ο χειριστής ανελκυστήρα είναι ένα ακόμα θύμα της αυτοματοποίησης, όπως είναι  οι δακτυλογράφοι, οι χειριστές τηλεφωνικού κέντρου κλπ.
Παρόλο που κυριαρχεί ο φόβος ότι μια στρατιά από ρομπότ θα αντικαταστήσει τους ανθρώπους στον εργασιακό τομέα, κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί ακόμη. Βέβαια, το παγκόσμιο εργατικό δυναμικό βρίσκεται σε μεγάλη αναταραχή ενώ υπάρχει και μεγάλη ανεργία.
Μπορεί ακόμα να μην έχουμε φτάσει στο σημείο που ο Ray Kurzweil είχε αποκαλέσει ως singularity, δηλαδή εκεί όπου οι άνθρωποι θα είναι πολύ πιο ενσωματωμένοι με τις αυτοματοποιημένες και ψηφιακές τεχνολογίες, όμως προετοιμαστείτε: Πολλές εργασίες που σήμερα θεωρούνται δεδομένες, θα εξαφανιστούν, ενώ άλλες, που δεν μπορούμε καν να τις φανταστούμε, θα εμφανιστούν στο προσκήνιο.
Παρακάτω περιγράφονται πέντε δουλειές που πιθανόν θα εξαφανιστούν, και ποιες θα τις αντικαταστήσουν στο μέλλον:
1- Μελετητής αγορών -> “Έξυπνος” Αναλυτής δεδομένων
Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρίας επιχειρηματικής ανάλυσης Domo, οι χρήστες του  YouTube ανεβάζουν κάθε λεπτό 48 ώρες βίντεο, οι χρήστες Facebook αναρτούν 684.478 δημοσιεύσεις, ενώ γίνονται 2 εκατομμύρια αναζητήσεις στην Google.
Όσο ο όγκος δεδομένων αυξάνεται, θα χρειάζονται λιγότεροι άνθρωποι για να συλλέγουν πληροφορίες, και περισσότεροι για να ανακαλύπτουν  την κρυμμένη αξία  μέσα στα δισεκατομμύρια των terabytes.
Κάποιες από τις πιο σέξι και καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας της επόμενης δεκαετίας θα είναι αυτές που σχετίζονται  με την στατιστική και αναζήτηση πληροφοριών στο διαδίκτυο. Εργαζόμενοι που δεν θα ασχολούνται μόνο με νούμερα και αριθμούς, αλλά θα αναλύουν τι κρύβεται πίσω από αυτά, ώστε να βοηθήσουν στην λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων.
2- Βοηθητικά ιατρικά επαγγέλματα  ->  Ειδικούς στην ρομποτική.
Στην ταινία επιστημονικής φαντασία Prometheus, που έχει μεγάλη επιτυχία αυτό το Καλοκαίρι,  μια αστροναύτης μπαίνει μέσα σε ένα ρομποτικό θάλαμο, για να της αφαιρεθεί με καισαρική τομή ένα εξωγήινο έμβρυο. Αν και η διασταύρωση μας με εξωγήινους μάλλον θα αργήσει, τα εξελιγμένα ιατρικά ρομπότ συνεχώς αναπτύσσονται για να συμβαδίσουν με την γήρανση του πληθυσμού.
Η Ιαπωνία είναι πρωτοπόρος στην καινοτομία σε αυτό τον τομέα, με ρομπότ που φροντίζουν τον γερασμένο πληθυσμό της, συμπεριλαμβανομένων και ρομπότ που βοηθούν στην αποκατάσταση και θεραπεία, που φτιάχνουν οι Honda και η  Toyota.
Έτσι, το μέλλον θα χρειαστεί πολλούς ειδικούς στην ρομποτική, καθώς και χειριστές ιατρικών ρομπότ, για να σχεδιάσουν, να κατασκευάσουν και να τα λειτουργήσουν, αφού αυτά συνεχώς θα αντικαθιστούν τους ανθρώπους στα ιατρεία και στα νοσοκομεία, παρέχοντας πολύ πιο αποδοτική φροντίδα.
3- Βοηθοί καθηγητές -> Τεχνολόγοι εκπαίδευσης.
Ενώ σε πολλές χώρες η χρηματοδότηση των δημόσιων πανεπιστημίων χωλαίνει, ο τομέας της ανώτατης εκπαίδευσης συνεχώς αναπτύσσεται.  170 εκατομμύρια άτομα γράφτηκαν το 2009 σε ιδρύματα ανωτάτης εκπαίδευσης, αύξηση 160% από το 1990. Η online εκπαίδευση, που κάποτε την υποτιμούσαν και την θεωρούσαν  κατάλληλη μόνο για όσους αποτύγχαναν να εισαχθούν στα ανώτατα ιδρύματα, σήμερα ανθίζει.
Προγραμματιστές λογισμικού και σχεδιαστές προγραμμάτων σπουδών, θα είναι άκρως απαραίτητοι στο μέλλον για να διαμορφώνουν τα online μαθήματα σε ένα νέο εικονικό περιβάλλον
Η εποχή των κοστουμαρισμένων καθηγητών, πλησιάζει στο τέλος της.
4- Εργοδηγός κατασκευών ->  ”Εξυπνος” μηχανικός.
Τα τούβλα και τα γιαπιά, δεν είναι πια όπως ήταν κάποτε. Ο κατασκευαστικός τομέας αντιστοιχεί σε 7 τρισεκατομμύρια δολάρια στο σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας, ενώ  αναμένεται να αυξηθεί στα 12 τρισεκατομμύρια έως το 2020, καθώς οι αναδυόμενες αγορές της Κίνας, της Ινδίας, της Λατινικής Αμερικής και της Μέσης Ανατολής  θα συνεχίσουν να  αναπτύσσονται.
Τα νέα μεταφορικά συστήματα, από τα μαγνητικά τρένα ως τα αυτοκίνητα χωρίς οδηγό, θα χρειαστούν υποδομές, οι οποίες με τη σειρά τους θα πρέπει να εκσυγχρονίζονται διαρκώς. Στα ήδη αναπτυγμένα κράτη, τα αστικά κέντρα θα πρέπει να αναμορφωθούν, ή να αντικατασταθούν από νέα υλικά και σύγχρονες τεχνολογίες.
Και με την ανάπτυξη των «έξυπνων σπιτιών», θα απαιτηθούν νέοι τύποι μηχανικών, σχεδιαστών, καθώς και οικοδόμων, έτσι ώστε να ενσωματωθεί η ψηφιακή τεχνολογία στις κατοικίες.
5- Ξεναγός -> Διαστημικός πλοηγός.
Σήμερα μπορούμε να πάμε σχεδόν παντού με αεροπλάνο ή πλοίο. Και όπως αναπτύσσεται η διαστημική τεχνολογία, πολύ σύντομα τα ταξίδια εκτός ατμόσφαιρας δεν θα  αποτελούν αποκλειστικό προνόμιο των αστροναυτών και των πολυεκατομμυριούχων.
Η αμερικανική Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας προβλέπει πως στα επόμενα δέκα χρόνια, ο διαστημικός τουρισμός θα αποτελεί σημαντική βιομηχανία, αξίας πολλών δισεκατομμυρίων. Η εταιρία Virgin Galactic έχει ήδη 500 κρατήσεις θέσεων για υποτροχιακές διαστημικές πτήσεις, που θα ξεκινήσουν τον επόμενο χρόνο. Παράλληλα, η εταιρία Bigelow Aerospace σχεδιάζει να εγκαινιάσει ένα διαστημικό ξενοδοχείο το 2016.

Φοροδιαφυγή ανά επαγγελματικό κλάδο: στοιχεία από τη χορήγηση πιστώσεων στην Ελλάδα

Η φοροδιαφυγή αποτελεί ένα σημαντικότατο πρόβλημα για την Ελληνική οικονομία, το οποίο είναι πολύ δύσκολο όχι μόνο να αντιμετωπιστεί, αλλά ακόμα και να εκτιμηθεί. Μία νέα ακαδημαϊκή έρευνα των Νικολάου Αρταβάνη, Adair Morse και Μαργαρίτας Τσούτσουρα, χρησιμοποιεί μία καινοτόμο μέθοδο για την εκτίμηση του μεγέθους της φοροδιαφυγής και της κατανομής της στους διαφορετικούς επαγγελματικούς κλάδους.
Η μελέτη βασίζεται στην ιδέα ότι οι τράπεζες προσαρμόζονται στο οικονομικό περιβάλλον της Ελλάδος (και άλλων χωρών με εκτεταμένη φοροδιαφυγή) με το να χορηγούν δάνεια με βάση τις εκτιμήσεις τους για το πραγματικό, και όχι το δηλωθέν, εισόδημα των νοικοκυριών.
Ως απόδειξη της προσαρμογής αυτής σημειώνεται ότι ο μέσος ελεύθερος επαγγελματίας εμφανίζεται να δαπανά το 82% του δηλωθέντος εισοδήματός του για την αποπληρωμή δανείων (σε μερικούς κλάδους, όπως Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες, Ιατρικά και Δικηγορικά επαγγέλματα το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το 100%). Ο γενικός κανόνας για τη χορήγηση πιστώσεων είναι ότι οι δόσεις δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 30% του εισοδήματος. Η έρευνα εκτιμά το ύψος της φοροδιαφεύγουσας φορολογητέας ύλης, μόνο για τους ελεύθερους επαγγελματίες, σε 28 δισ ευρώ για το 2009. Η μεγαλύτερη φοροδιαφυγή παρατηρείται στους κλάδους των ιατρών, των μηχανικών, των εκπαιδευτικών, των χρηματοοικονομικών συμβούλων, των λογιστών και των δικηγόρων.
Η μελέτη εξετάζει ακόμα τις αιτίες που επιτρέπουν τη διατήρηση του φαινομένου και τα κύρια συμπεράσματα είναι:
  • (α) σε κλάδους που η χρήση παραστατικών δεν είναι συνήθης, η φοροδιαφυγή είναι πιο εύκολη και υψηλότερη και
  • (β) το πολιτικό σύστημα εμφανίζεται να μη διαθέτει την πολιτική βούληση να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, λόγω προσωπικών κινήτρων που σχετίζονται με τα επαγγέλματα που εκπροσωπούνται στο Κοινοβούλιο και τις ισχυρές επαγγελματικές τους ενώσεις.
Το πλήρες άρθρο εδώ και μια πιο λεπτομερής περίληψη παρακάτω.
Αξιοποιώντας τραπεζικά δεδομένα σχετικά με το δανεισμό των νοικοκυριών, εκτιμούμε ότι η διαφεύγουσα φορολογητέα ύλη εισοδήματος  για τους ελεύθερους επαγγελματίες  το 2009 στην Ελλάδα ανέρχεται στα 28 δισ. ευρώ. Η εκτίμησή μας αυτή βασίζεται σε μία νέα προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία σε χώρες όπως η Ελλάδα στις οποίες έχει διαμορφωθεί ένα περιβάλλον, στο οποίο οι οικονομικές μονάδες (άτομα και επιχειρήσεις) ενεργούν μεν μέσα στο πλαίσιο της επίσημης οικονομίας, αλλά ταυτόχρονα αποκρύπτουν, μερικώς, εισοδήματα από τις φορολογικές αρχές, ο ιδιωτικός τομέας και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για να παραμείνουν ανταγωνιστικά προσαρμόζονται σε αυτό το περιβάλλον. Αυτό το περιβάλλον χαρακτηρίζεται ως «μερικώς τυπικό» (semi-formal).
Οι τράπεζες προσαρμόζονται στο εν λόγω μερικώς τυπικό περιβάλλον προκειμένου να παραμείνουν ανταγωνιστικές, χορηγώντας δάνεια βάσει των εκτιμήσεών τους για τα πραγματικά εισοδήματα των νοικοκυριών και όχι βάσει των δηλωθέντων εισοδημάτων τους. Ως απόδειξη της εν λόγω προσαρμογής, σημειώνουμε ότι ο αυτοαπασχολούμενος στην Ελλάδα εμφανίζεται να δαπανά το 82% των δηλωθέντων εισοδημάτων του στην εξυπηρέτηση χρεών (σε ορισμένους κλάδους π.χ. χρηματοπιστωτικών, ιατρικών και νομικών υπηρεσιών, το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το 100%). Είναι εύληπτο ότι η πιθανότητα να πηγαίνουν 82 λεπτά από κάθε ευρώ του μισθού στην εξυπηρέτηση χρεών είναι πρακτικά ανέφικτη. Ο γενικός κανόνας για την χορήγηση πιστώσεων υποδεικνύει τη μη χορήγηση δανείου, στην περίπτωση που το αναγκαίο ποσό για την εξυπηρέτηση των χρεών υπερβαίνει το 30% του εισοδήματος. Συνεπώς, οι τράπεζες προσαρμόζουν τις αποφάσεις τους, αναφορικά με τη χορήγηση πιστώσεων, συνεκτιμώντας ότι το πραγματικό εισόδημα είναι υψηλότερο του δηλωθέντος.
Στόχος της εργασίας μας είναι να αξιοποιήσουμε τα λεπτομερή δεδομένα που έχουμε στη διάθεσή μας, προκειμένου να παρέχουμε μια εκτίμηση της φοροδιαφυγής συνολικά στην Ελλάδα αλλά και ανά επαγγελματικό κλάδο. Επίσης, επιχειρούμε την ανάλυση των παραγόντων που επιτρέπουν τη συνέχιση της φοροδιαφυγής. Χρησιμοποιούμε μία πλούσια βάση δεδομένων σχετικά με τις αιτήσεις καταναλωτικής πίστης η οποία περιλαμβάνει όλες τις πληροφορίες που συνεκτιμούνται από την τράπεζα στα μοντέλα αξιολόγησης της πιστοληπτικής της ικανότητας των πελατών. Συνδυάζουμε τα δεδομένα αυτά με τα στοιχεία από τις ελληνικές φορολογικές αρχές που αφορούν στο εισόδημα και την κατανομή του πλούτου ανά ταχυδρομικό κώδικα. Με βάση τις αποφάσεις που αφορούν στην πιστοληπτική ικανότητα των ατόμων που υποβάλλουν αίτηση για μακροπρόθεσμα δάνεια, πιστωτικές κάρτες, αναχρηματοδοτήσεις και στεγαστικά δάνεια, εκτιμούμε ποιο θα πρέπει να είναι το ύψος του πραγματικού εισοδήματος των αυτοαπασχολούμενων για να μπορεί να υποστηρίξει το επίπεδο των χορηγούμενων πιστώσεων. Το βασικό μας αποτέλεσμα αφορά σε ένα σύνολο πολλαπλασιαστών εισοδήματος για κάθε επαγγελματικό κλάδο, που αποτελεί το λόγο πραγματικού προς δηλωθέντος εισοδήματος.
Εκτιμούμε ότι τα μη δηλωθέντα φορολογητέα εισοδήματα για το 2009 ανέρχονται στα 28 δισεκατομμύρια ευρώ, μόνο για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Με φορολογικό συντελεστή 40%, τα διαφυγόντα φορολογικά έσοδα υπολογίζονται στο 31% του ελλείμματος του προϋπολογισμού του 2009 (ή στο 48% του 2008). Το μέσο πραγματικό εισόδημα των αυτοαπασχολούμενων είναι 1,92 φορές μεγαλύτερο από το δηλωθέν. Οι εκτιμήσεις αυτές είναι συντηρητικές για δύο λόγους: Πρώτον, οι τράπεζες μπορεί να προβαίνουν σε κούρεμα της εκτίμησής τους για το πραγματικό εισόδημα, στο βαθμό που είναι λιγότερο πρόθυμες να προβούν σε δανεισμό βάσει του αδήλωτου εισοδήματος (σε σχέση με τα δηλωθέντα εισοδήματα). Δεύτερον, οι εκτιμήσεις μας βασίζονται στην υπόθεση ότι οι μισθωτοί δεν φοροδιαφεύγουν.
Διαπιστώνουμε ότι οι ιατροί, οι μηχανικοί, οι καθηγητές, οι οικονομολόγοι και σύμβουλοι επιχειρήσεων, οι λογιστές και οι δικηγόροι έχουν τον υψηλότερο λόγο πραγματικού προς δηλωθέν εισόδημα (βλ. τον ακόλουθο πίνακα). Τα αποτελέσματα μας παραμένουν συνεπή σε διαφορετικά δείγματα και μοντέλα εκτίμησης.

Μέση φοροδιαφυγή (ευρώ)
Πολλαπλασιαστής εισοδήματος
Νομοσχέδιο


Ιατρικά Επαγγέλματα
29,343
2.45
ΝΑΙ

Μηχανολογικά Επαγγέλματα
28,625
2.40
ΝΑΙ

Εκπαιδευση
24,742
2.55


Λογιστικές & οικονομικές υπηρεσίες
24,573
2.22
ΝΑΙ

Νομικές υπηρεσίες
24,032
2.24
ΝΑΙ

Μονάδες παραγωγής
22,598
2.26


ΜΜΕ & Τέχνες
18,360
2.22


Ξενοδοχεία & εστιατόρια
15,884
1.99


Κατασκευές
13,919
1.85


Επιχειρηματικές υπηρεσίες
9,438
1.62
ΜΕΙΚΤΟ

Μεταφορές
9,320
1.51


Γεωργία
9,288
1.75


Προσωπικές υπηρεσίες & φαρμακεία
7,531
1.49


Λιανικό εμπόριο
5,215
1.27


Άλλα
3,370
1.22


Με βάση τα αποτελέσματα, εξετάζουμε θεωρίες σχετικά με τους λόγους που επιτρέπουν τη συνέχιση του φαινομένου της φοροδιαφυγής. Έχουμε εντοπίσει ισχυρές ενδείξεις ότι στους κλάδους όπου απαιτείται καταγραφή της οικονομικής δραστηριότητας, η φοροδιαφυγή είναι λιγότερο πιθανή, γεγονός που καταδεικνύει ότι η επιβολή φορολογικής πειθαρχίας προϋποθέτει πληροφόρηση. Επιπλέον οι κλάδοι με  την υψηλότερη μέση φοροδιαφυγή, αντιστοιχούν σε πολύ μεγάλο βαθμό με τα επαγγέλματα  που αναφέρονταν σε πρόσφατο νομοσχέδιο που προτάθηκε το 2010 για την πάταξη της φοροδιαφυγής στους ελεύθερους επαγγελματίες (βλ. ανωτέρω πίνακα). Το νομοσχέδιο προέβλεπε το φορολογικό έλεγχο όσων αυτοαπασχολούμενων σε συγκεκριμένους κλάδους δηλώνουν χαμηλό εισόδημα, όμως δεν ψηφίστηκε ποτέ. Ένα ακόμα γεγονός που ενισχύει τη θεωρία έλλειψης πολιτικής βούλησης, είναι ότι τα επαγγέλματα που εκπροσωπούνται στο Κοινοβούλιο είναι κατά κύριο λόγο εκείνα που φοροδιαφεύγουν, ακόμη και εάν εξαιρέσουμε τους δικηγόρους. Τα  αποτελέσματα μας καταδεικνύουν ότι (i) οι εργαζόμενοι σε κλάδους όπου δεν απαιτείται καταγραφή της οικονομικής δραστηριότητας είναι ευκολότερο να φοροδιαφύγουν και ότι (ii) το πολιτικό σύστημα εμφανίζεται να μη διαθέτει την πολιτική βούληση να προβεί σε φορολογική μεταρρύθμιση.

Η εθνική μας ψυχή!!!!!

classical beautyΤο σώμα έχει ισχυρή μνήμη και χρειάζεται μόλις λίγες μέρες για να επανέλθει στην προ των διακοπών κατάσταση της κόπωσης που προκαλεί το διαρκές στρες της εποχής. Η σκέψη, όμως, επιδεικνύει μία πρωτόγνωρη άρνηση επιστροφής στη ζώσα πραγματικότητα.  
 
  
 


Δεν έχει καμία σημασία αν ταξίδεψε αυτό το καλοκαίρι μακριά ή κοντά, για λίγο ή για λιγότερο, σε ξενοδοχείο, ενοικιαζόμενο δωμάτιο ή συγγενικό σπίτι. Το σπουδαίο είναι ότι είχε μία πρωτόγνωρη δίψα να αποδράσει, για μια στιγμή έστω, από την αποπνικτική ατμόσφαιρα του χρέους, των δυσβάστακτων υποχρεώσεων και των διαρκών απειλών για το μέλλον.
Να νιώσει ξανά δυνατή και ακλόνητη. Απερίσπαστη από τον καταιγισμό γεγονότων, φημών, προβλέψεων και εκτιμήσεων που την περιορίζουν ασφυκτικά. Να τρέξει ελεύθερη, να ονειρευτεί, να γελάσει, να ξοδέψει λόγια και ώρες στα μικρά, τα καθημερινά, τα χωρίς κανένα κόστος και κανένα βάρος. Να ακούσει μουσική, να λικνιστεί, να διασχίσει τα μαύρα νερά της νύχτας με οδηγό τη λάμψη του φεγγαριού. Να χορτάσει και να ξεδιψάσει ατρόμητη από απειλές τεκμηρίων διαβίωσης και εξίσωσης του φόρου στο πετρέλαιο θέρμανσης – κίνησης. Να φτάσει στην άλλη άκρη του σύμπαντος και να ατενίσει από απόσταση ασφαλείας την τρικυμία που έχει ξεσπάσει στη γαλανόλευκη κουκκίδα του παγκόσμιου χάρτη. 
Το χρειαζόταν πολύ αυτό το ταξίδι η ψυχή. Είχε ανάγκη να κάνει μεταβολή, να γυρίσει την πλάτη της σε εκείνα που μέχρι σήμερα μονοπωλούσαν την προσοχή της και να στραφεί προς το κέντρο της, κινούμενη από το ένστικτό της για να βρει μια ασφαλή θέση, προστατευμένη από την καταιγίδα των εξωτερικών συνθηκών. 
Απαιτεί ενδοσκόπηση και ανακατάταξη προτεραιοτήτων και στόχων η εποχή. Ευρώ ή δραχμή, σκληρό ή μαλακό νόμισμα, παρέα με την Ιταλία και την Ισπανία ή χωρίς αυτούς, η περιπέτεια θα είναι μακρά και δύσκολη και δεν θα αφήσει ανεπηρέαστο σχεδόν κανέναν.
Ολοι το νιώθουμε ότι ακόμη και αν φτάσουμε ποτέ σε ασφαλές λιμάνι, το πλήρωμα και οι επιβαίνοντες στο πλοίο θα έχουν καταπονηθεί από τις διαρκείς αλλαγές των συνθηκών και τη συνεχή πάλη μαζί τους.
Ειδικά εμείς, οι παραγωγικές λεγόμενες γενιές. Που έχουμε ακόμη χρόνο, αλλά μετρημένο, και μάλιστα από την ανάποδη πλέον. Το ψελλίζουμε μεταξύ μας, ότι μας τρομάζει αυτό που έρχεται -κυρίως διότι δεν έχουμε ιδέα τι ακριβώς είναι αυτό-, αλλά προς το παρόν κάνουμε ότι δεν το βλέπουμε. Και μόνο όταν τρυπώνει κάθε βράδυ στην κρεβατοκάμαρα, έτοιμο να κατασπαράξει τη γαλήνη του ύπνου μας, καταλαβαίνουμε πόσο πολύ μας έχει επηρεάσει αυτός ο φόβος του άγνωστου και της απώλειας μιας ζωής που, καλή ή κακή, ήταν αυτή που ξέραμε. 
Μας αποδιοργανώνουν πλήρως και μας τσακίζουν η αμφιβολία, η ανασφάλεια, η αβεβαιότητα και ο διάχυτος πεσιμισμός, που πάντως δεν αφορούν μόνο εμάς αλλά ολόκληρη την Ευρώπη.
Μας ακινητοποιεί η θέα της κινούμενης άμμου στην Ευρωζώνη συνολικά. Δεν είναι δυνατόν όμως να διολισθαίνουμε χωρίς αντίσταση στο τέλμα ούτε στην απώλεια της αυτοεκτίμησής μας, γιατί αυτό σταδιακά θα οδηγήσει στην απώλεια και της συλλογικής μας μνήμης και ταυτότητας.
Το προσυπογράφουν οι πολιτικές και κοινωνικές επιστήμες, ότι οι άνθρωποι (κατ’ επέκταση οι λαοί) που θεωρούνται και αντιμετωπίζονται ως απατεώνες τείνουν να γίνουν τέτοιοι, ενώ όσοι αντιμετωπίζονται με εμπιστοσύνη και κατανόηση τείνουν να γίνουν δημιουργικοί και δραστήριοι. Και ιστορικά επίσης φαίνεται ότι η διατήρηση της πνευματικής ουσίας ενός λαού αποτελεί το πιο ακαταμάχητο όπλο απέναντι στον αφανισμό, με κυριότερα παραδείγματα εκείνα των Εβραίων και των Γερμανών.
Ας στραφούμε, λοιπόν, για λίγο στην εθνική μας ψυχή. Εκεί έχουμε περισσότερες πιθανότητες να βρούμε τα υλικά που θα μας βοηθήσον να χτίσουμε τις νέες συνθήκες της ομοψυχίας, της αποτελεσματικότητας, της δημιουργικότητας και τελικά της εξόδου από το τέλμα. 



    Tης Ελλης Τριανταφυλλου ,news.kathimerini.gr

Σάββατο 25 Αυγούστου 2012

Τι σημασία έχει αν είμαι (ή είσαι) δεξιός ή αριστερός; Άλλο είναι το χρέος μας…

Τελικά ήρθε και η δική μας η σειρά. Λίγο πιο πρίν, λίγο πιο μετά, δεν έχει πλέον σημασία. Έτσι είναι καμωμένες, άλλωστε, οι γενιές. Να λουφάζουν νωχελικά πίσω από τον βίο και την πολιτεία των απερχόμενων γενιών και σαν έρθει η ώρα του ιστορικού κατεπείγοντος να μπουκάρουν  δυναμικά στο προσκήνιο της Ιστορίας και να αρπάζουν με το «έτσι θέλω» το πρωταγωνιστικό του ρόλου από τους γηραλαίους θεατρίνους της εποχής που φεύγει . 
«Να μπεί κανείς μέσα στον αιώνα, αυτό είναι το ζήτημα» φώναζε ο Θεοτοκάς και η γενιά του ’30, έναν αιώνα πρίν, για να προσθέσει δυο αράδες παρακάτω «δεν μου είναι πια δυνατό να εξακολουθήσω να παίζω ή να ταχτοποιώ βιβλία. Θέλω να λάβω μέρος».

Ήρθε, λοιπόν, και η δική μας η σειρά, έναν αιώνα μετά, να πάψουμε να ταχτοποιούμε καριέρες και να λάβουμε μέρος «βουτώντας ως τον λαιμό μες στην Ιστορία», να ξεμπερδεύουμε σε χρόνο ανεπιστρεπτί με τους θλιβερούς χρεώστες της Μεταπολίτευσης και να βάλουμε εμπρός το δικό μας χρέος.

Από πού ξεκινάς, όμως, και πού πάς; Ποιους αφήνεις πίσω σου και ποιους παίρνεις μαζί σου; Τι αλλάζεις και τι αφήνεις ίδιο; Ειλικρινά δεν ξέρω από πού ξεκινάς. Ούτε ποιους πρέπει να εμπιστευτείς, ούτε τι πρέπει ακριβώς να αλλάξεις. Έχω, όμως, μια υπόνοια για το  που πρέπει να πάμε. Μια υπόνοια για το ποιος πρέπει να είναι ο τερματισμός. Και την υπόνοια αυτή δεν την έχω μονάχα εγώ. Την έχουμε πια πάρα πολλοί από εμάς ανεξαρτήτως πεποιθήσεων.

Είμαι δεξιός στις πεποιθήσεις μου αλλά αυτό δεν δικαιολογεί κανένα λαμόγιο της αεριτζίδικης μεγαλοαστικής μας τάξης να εξακολουθεί να ζει εις βάρος του κρατικού κορβανά, να αδυνατεί ακόμα και σήμερα να στήσει έστω και μια εξαγωγική επιχείρηση της προκοπής  και να επιμένει να προκαλεί το δημόσιο αίσθημα μέσα από μπουγέλα με πανάκριβες βότκες και φλωροαστακομακαρονάδες.

Είμαι δεξιός στις πεποιθήσεις μου αλλά αυτό δεν νομιμοποιεί καμιά  ελεύθερη αγορά να μην κόβει αποδείξεις και να φοροδιαφεύγει.

Είμαι δεξιός στις πεποιθήσεις μου αλλά αυτό δεν επιτρέπει σε κανέναν πατριδοκάπηλο του κερατά να βάνει την Ελλάδα εμπρός του για να κρύβει τις πομπές του.

Είμαι δεξιός στις πεποιθήσεις μου αλλά αυτό δεν σημαίνει πως προτάσσω την ιδιωτικοποίηση μιας ΔΕΚΟ έναντι του κρατικού της ελέγχου. Δεν έχω ιδεοληψίες γύρω από το δημόσιο και το ιδιωτικό. Με νοιάζει μονάχα το ιδιωτικό να είναι ευγενές και υψηλό, να συντηρεί μια επιχειρηματικότητα γεμάτη το πάθος της δημιουργίας και να έχει συνεχώς στραμμένο το βλέμμα του προς τις ανάγκες της κοινωνίας και το δημόσιο να είναι λιτό και δωρικό, να σεβεται το δημόσιο χρήμα, να θέτει τους κανόνες της κοινής συμβίωσης, να επιβλέπει την εφαρμογή τους για όλους και να στέκεται δίπλα στον ανήμπορο πολίτη μέσα από τις υπηρεσίες του. Αυτό με νοιάζει μόνο.

Είσαι αριστερός στις πεποιθήσεις σου αλλά αυτό δεν δικαιολογεί καμία αργομισθία στο δημόσιο να μισθοδοτείται από τα δημόσια ταμεία.
Είσαι αριστερός στις πεποιθήσεις σου αλλά αυτό δεν νομιμοποιεί καμιά περιφέρεια της χώρας να συντηρεί πέντε νοσοκομεία, υποστελεχωμένα και με ανύπαρκτες παροχές υπηρεσιών υγείας προς τους πολίτες της, και να ανέχεται τον κάθε γραφικό πολιτικάντη να απειλεί θεούς και δαίμονες για το επικείμενο κλείσιμο δημοσίων υπηρεσίων που στην εποχή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης φαντάζουν θλιβερά κουφάρια ενταύθα .
Είσαι αριστερός στις πεποιθήσεις σου αλλά αυτό δεν σου αρκεί για να ανέχεσαι τους κλαυθμηρμούς μιας ολόκληρης χώρας για τα φάρμακα των 8 δισ που έφτασε να σαβουρώνει και τα οποία τώρα καλείται να εγκαταλείψει. Δεν γίνεται να βάζεις μια ζωή μπροστά τον καρκινοπαθή και το νεφροπαθή για να δικαιολογείς την υπερσυνταγογράφηση φαρμάκων από {πειναλέα τρωκτικά με λευκές ποδιές} και την κατασπατάληση υλικών για να πλουτίζουν κάτι γηραλαίοι ψωμόλυσες με βαρύγδουπους τίτλους.
Είμαι δεξιός και είσαι αριστερός. Και όμως. Αν αφήσουμε κατάχαμα τις ταμπέλες και κοιταχτούμε στα μάτια θα συνεννοηθούμε. Ας παλέψουμε για τα αυτονόητα και αφού φτιάξουμε σοβαρό κράτος και ευνομούμενη Πολιτεία μπορούμε κατόπιν να επιστρέψουμε ήσυχοι και με τακτοποιημένη τη συνείδηση μας στα γνωστά χαρακώματα  και να συνεχίσουμε το αιώνιο αντιπάλεμα των ιδεών.
Δεν είναι το ίδιο η Δεξιά και η Αριστερά. Το αντίθετο, μάλιστα. Κάθε λέξη κουβαλάει τα δικά της οραματά , τους δικούς της ευσεβείς πόθους για ένα καλύτερο αύριο, τα δικά της προτάγματα , τους δικούς της ηγέτες  και τους δικούς της προδομένους οπαδούς . Οι λέξεις όμως αυτές έχουν τη σημασία τους σε χώρες σαβαρές. Σε χώρες με οργανωμένο, ευνομούμενο και ορθολογικό κράτος που συμβιώνει αρμονικά με μια υγιή ελεύθερη αγορά δημιουργίας και αληθινής επιχειρηματικότητας. Σε αυτές τις χώρες έχει νόημα η διελκυστίνδα μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς. Όχι στη δική μας, που το κράτος κατήντησε άσυλο {ανιάτων αργομισθιών} και η κατ΄ ευφημισμό ελεύθερη αγορά αποτελείται από ένα μπουλούκι μεταπρατών, αεριτζίδων, εμπόρων και  προμηθευτών του δημοσίου. Στη χώρα μου προέχει το φτιάξιμο του κράτους και της αγοράς.
Γιατί όσο και αν επιμένουν ορισμένοι επαγγελματίες πουλητάδες ιδεών και διαξιφισμών δεν υπάρχει δεξιό και αριστερό Πανεπιστήμιο. Υπάρχει μονάχα Πανεπιστήμιο με σοβαρούς φοιτητές που σέβονται το δημόσιο χώρο και αφοσιώνονται στις σπουδές τους, με καταξιωμένους καθηγητές που αναδεικνύονται στην ιεραρχία χάριν των προσόντων τους και όχι χάριν των γνωριμιών τους, με φοιτητικά κινήματα και ακαδημαικές πρωτοβουλίες που δεν αποβλέπουν στην αναπαραγωγή των παρωχημένων ιδεών ενός άλλου κόσμου αλλά στο πλάσιμο ενός καινούριου κόσμου.
Δεν υπάρχει δεξιά και αριστερή περίθαλψη Υγείας. 
Υπάρχει μονάχα ένα δημόσιο σύστημα υγείας που λειτουργεί υπερ των αδυνάτων, με οργανωμένη πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας που αποσκοπεί στην πρόληψη και την αγωγή υγείας και όχι στον πλουτισμό των γενικών γιατρών μέσα από την υπερσυνταγογράφηση φαρμάκων, με ορθολογικά κατανεμημένα νοσοκομεία και κέντρα αποκατάστασης σε ολόκληρη τη χώρα που να μπορούν να διεκπεραιώνουν σοβαρά περιστατικά και να μην λειτουργούν ως πυλωροί προς τα μεγάλα νοσοκομεία του κέντρου και με ένα διοικητικό προσωπικό αντάξιο των απαιτήσεων και των προκλήσεων της νέας εποχής και  ένα ιδιωτικό σύστημα υγείας που  δεν εξαντλεί τις δυνατότητές του σε διαγνωστικά κέντρα αλλά επενδύει σοβαρά σε υποδομές υγείας.
Δεν υπάρχει δεξιό και αριστερό κράτος. Υπάρχει μονάχα κράτος με οργανωμένες υπηρεσίες που  υπηρετούν τον πολίτη,με καταρτισμένους και ευσυνείδητους υπαλλήλους που  θεωρούν χρέος τους την προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος, με παρεμβατικό ρόλο στην ελεύθερη αγορά και με στρατηγικές αναπτυξιακές πολιτικές στην προμετωπίδα του.
Δεν υπάρχει δεξιά και αριστερή Αυτοδιοίκηση. Υπάρχει μονάχα μια αυτοδιοίκηση που απαιτεί και διεκδικεί αρμοδιότητες από το αθηνοκεντρικό κράτος, που εκπονεί σχέδια και τα υλοποιεί, που έχει ξεκάθαρη θέση για τις αναπτυξιακές δυνατότητες της κάθε περιοχής  και που λειτουργεί στη βάση της αξίας και της ικανότητας και όχι στην λογική του «τεμέτερον», του ημέτερου και του «θκο μας» παιδιού.
Δεν υπάρχει δεξιά και αριστερή Ελλάδα της Ευρώπης. Υπάρχει μονάχα μια Ελλάδα που συμμετέχει ενεργά στις διαδικασίες της ευρωπαικής ολοκλήρωσης και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες προς την κατεύθυνση αυτή. Μια Ελλάδα που αρνείται να αντιμετωπίζει άλλο την Ευρώπη ως τον αιμοδότη της κακομοιριάς της. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα της γενιάς μας.  Να κατακτήσουμε την Γηραιά Ήπειρο με τους ποιητές, τους λογοτέχνες μας, τους επιστήμονές μας και με τα προϊόντα μας. Να γίνουμε και εμείς, επιτέλους, πραγματικοί συνοδοιπόροι σε μια πορεία ενοποίησης που φτάνει σιγά σιγά στο τέρμα της. Βασανιστικά, επώδυνα, είναι η αλήθεια αλλά φτάνει.
Και στον τερματισμό εμείς θα είμαστε εκεί. Όχι ως επαίτες, όχι ως αιώνιοι γραικοί να προτάσσουμε συνεχώς τις ιδιαιτερότητες μας και να απαιτούμε πακέτα στήριξης και κατανόησης από τους εταίρους μας αλλά ως συμμέτοχοι και συνδιαμορφωτές.
Γιατί αυτός ο ρόλος μας πρέπει. Γιατί αυτές τις απαιτήσεις έχουμε πιά από τους εαυτούς μας.
Γι αυτο, λοιπόν. Για τους φίλους μας που ξενιτεύονται. Για τους συγγενείς μας που τα φέρνουν δύσκολα βόλτα. Για τους γνωστούς μας που εξαθλιώνονται. Για όλους αυτούς που ήρθαν στον κόσμο αυτό για μια αξιοπρεπή ζωή και αντικρίζουν καθημερινά το φάσμα της αναξιοπρέπειας, για μια χώρα τέλος που κατήντησε ο περίγελος του πλανήτη θα βάλουμε στην άκρη τους μεγάλους εθνικούς μας διχασμούς, τους σύγχρονους δημοτικισμούς και καθαρευουσιανισμούς μας, θα ανταμώσουμε, θα ανεχτούμε την ανάσα του διπλανού μας και θα φτιάξουμε από την αρχή τον κόσμο γύρω μας.
Πανεπιστήμια γνώσης, νοσοκομεία πραγματικής προσφοράς, δημόσιες υπηρεσίες κοντά στον πολίτη, πολίτες υπεύθυνους και παραγωγικούς, θεσμούς ανεπηρέαστους από τη νεοελληνική μας κουτοπονηριά.
Ένα νέο κίνημα, νέων ανθρώπων, με νέες ιδέες που θα διεκδικήσει στις επικείμενες εκλογές την αυτοδιοίκηση από τους σημερινούς κουμανταδόρους και τους θλιβερούς τους τσιλιαδόρους και θα αναμετρηθεί κατόπιν με τα λείψανα του κοινοβουλευτικού παλαιοκομματισμού. Αυτό είναι το χρέος μας. Και μπροστά στο χρέος δεν κιοτεύεις. Βγαίνεις μπροστά και διεκδικείς. Κάθε γενιά εξάλλου σπαταλιέται για ένα χρέος. Καιρός να σπαταληθούμε και εμείς για το δικό μας…
_________________του Τάσου Φούντογλου,  γιατρού – νεφρολόγου
   aixmi.gr , το άρθρο δημοσιεύτηκε με τον τίτλο ΄Είμαι δεξιός και είσαι αριστερός. Ε και; Άλλο είναι το χρέος μας…΄

Δευτέρα 20 Αυγούστου 2012

Μόνο η εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης μπορεί να σώσει το ευρώ

Η κρίση του ευρώ σηματοδοτεί την αποτυχία μιας αδιέξοδης πολιτικής. Η γερμανική κυβέρνηση δεν διαθέτει το θάρρος να κινηθεί πέραν ενός status quo που δεν είναι πια βιώσιμο. Αυτός είναι ο λόγος που παρά τα εκτεταμένα προγράμματα διάσωσης και τις αμέτρητες έκτακτες συνόδους κορυφής, την τελευταία διετία η κατάσταση της ευρωζώνης δεν παύει να υποβαθμίζεται. Ευρισκόμενη στο χείλος μιας οικονομικής συντριβής, η Ελλάδα αντιμετωπίζει την προοπτική της αποχώρησής της από την ευρωζώνη που θα είχε ανυπολόγιστες αρνητικές συνέπειες στα άλλα κράτη-μέλη. Η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία βυθίζονται σε βαθιά ύφεση, που εκτοξεύει στα ύψη την ανεργία.
Η οικονομική δυσπραγία στις προβληματικές αυτές χώρες εξασθενεί ακόμα περισσότερο την ήδη ευάλωτη κατάσταση των τραπεζών, ενώ η αυξανόμενη δυσπιστία για το μέλλον της νομισματικής ενότητας υπονομεύει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, που αντιμετωπίζουν με ολοένα και μεγαλύτερη επιφύλαξη τα κρατικά ομόλογα των προβληματικών κρατών. Η αύξηση των επιτοκίων δανεισμού των κρατικών ομολόγων, σε συνδυασμό με την σταθερή επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης, ακυρώνουν κάθε προοπτική ανάκαμψης, που έτσι κι αλλιώς ήταν εξ αρχής γνωστό πως δεν θα ήταν εύκολη.
Αυτή η αυτοτροφοδοτούμενη αποσταθεροποίηση οφείλεται εν πολλοίς στις «εκ των ενόντων» εφαρμοζόμενες στρατηγικές αντιμετώπισης της κρίσης, που μόλις τώρα άρχισαν να εγγίζουν το ζήτημα της ενίσχυσης των ευρωπαϊκών θεσμών. Το γεγονός είναι πως τα τελευταία χρόνια η κρίση αντιμετωπίστηκε με αποσπασματικότητα και προχειρότητα που το μόνο που πέτυχε είναι να χειροτερεύσει τα πράγματα, δείχνει πόσο απουσιάζει η πολιτική δημιουργικότητα.
Από την άλλη, η ανάγκη για περισσότερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση δεν πηγάζει μόνο από την τρέχουσα κρίση της ευρωζώνης, αλλά κι από την ανάγκη να παταχθούν οι κακοήθεις πρακτικές και το σκιώδες παράλληλο σύμπαν που έχουν οικοδομήσει κατά μήκος και πλάτος όλης της πραγματικής οικονομίας αγαθών και υπηρεσιών οι επενδυτικές τράπεζες και τα κερδοσκοπικά κεφάλαια. Αυτό απαιτεί από τους πολιτικούς μας να ορθώσουν το ανάστημά τους και να αναλάβουν ξανά τον έλεγχο.
Τα μέτρα που απαιτούνται προκειμένου να επανέρθει ουσιαστικός έλεγχος είναι εν πολλοίς οφθαλμοφανή. Αλλά δεν έχουν εφαρμοστεί διότι κατ αρχήν η εφαρμογή τους σε εθνικό επίπεδο θα αποδεικνυόταν αντιπαραγωγική, και δεύτερον διότι η ρυθμιστική ατζέντα που προέκυψε από την πρώτη σύνοδο του Λονδίνου του G20 στο Λονδίνο, απαιτεί παγκόσμια συντονισμένη δράση που προς το παρόν καθίσταται αδύνατη από την πολυδιάσπαση της διεθνούς κοινότητας.
Μια μείζων οικονομική ισχύς σαν την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ή -αν αυτή δεν αρθεί στο ύψος των περιστάσεων- την ευρωζώνη, μπορεί να μετεξελιχτεί σε πρωτοπόρο αυτής της αναγκαίας πορείας. Αλλά η σημαντική ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενοποίησης είναι ο μόνος τρόπος να τερματιστεί η ατέλειωτη σειρά των «πακέτων διάσωσης», που συν τω χρόνω κινδυνεύει να εξασθενήσει την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών της ευρωζώνης (των δανειστών και των οφειλετών) ως το σημείο της ρήξης. Αυτό από την άλλη σημαίνει πως είναι αναπόφευκτη η μεταφορά ουσιωδών κρατικών αρμοδιοτήτων στο ευρωπαϊκό επίπεδο, με σκοπό να επιβληθεί αποτελεσματική δημοσιονομική πειθάρχηση και να υπάρξουν εγγυήσεις για ένα σταθεροποιημένο οικονομικό σύστημα. Από την άλλη χρειάζεται στενότερος συντονισμός μεταξύ των οικονομικών, δημοσιονομικών και κοινωνικών πολιτικών των κρατών-μελών, ώστε να διορθωθούν οι δομικές ανισορροπίες εντός της κοινής νομισματικής περιοχής.
Η κλιμάκωση της κρίσης δείχνει πως η στρατηγική που προώθησε η γερμανική κυβέρνηση στην Ευρώπη βασιζόταν σε λανθασμένη διάγνωση. Αυτή η κρίση δεν είναι κρίση του ευρώ. Το ευρώ απέδειξε και στο παρελθόν πόσο σταθερό νόμισμα είναι. Δεν είναι ούτε μια ειδικά «ευρωπαϊκή» κρίση. Σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, η ΕΕ -και εντός της ΕΕ, η ευρωζώνη- είναι η λιγότερο χρεωμένη από τις τρεις μείζονες οικονομικές περιφέρειες. Αυτή η κρίση είναι μια κρίση δανεισμού συγκεκριμένων κρατών-μελών της ευρωζώνης, που οφείλεται πρωταρχικά στην ακατάλληλη θεσμική υποδομή του κοινού νομίσματος.
Η εμβάθυνση της κρίσης αποδεικνύει πως οι λύσεις που δοκιμάστηκαν ως σήμερα ήσαν όλες ελλιπείς. Εξ ου και ο φόβος πως η νομισματική ένωση στην παρούσα μορφή δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς θεμελιώδεις αλλαγές στρατηγικού χαρακτήρα. Εναρκτήριο λάκτισμα αυτής της αλλαγής στον τρόπο σκέψης μας είναι να προχωρήσουμε σε μια νέα διάγνωση των αιτιών της κρίσης.
Η γερμανική κυβέρνηση μοιάζει να θεωρεί πως τα προβλήματα οφείλονται κυρίως στην απουσία δημοσιονομικής πειθάρχησης στο εθνικό επίπεδο ορισμένων χωρών και άρα πως η λύση θα προέρθει πρωταρχικά από αυστηρές πολιτικές ελέγχου των δαπανών σε αυτά τα κράτη-μέλη. Οι Γερμανοί επιθυμούν αυτή η πολιτική να συνδυασθεί από αυστηρότερους ελέγχους σε δημοσιονομικό επίπεδο και από χρηματοδοτήσεις που να είναι όσο το δυνατό πιο περιορισμένες και οριοθετημένες, εξαναγκάζοντας έτσι τα ενδιαφερόμενα κράτη να εφαρμόζουν πολιτικές λιτότητας εξαιρετικής αυστηρότητας, που εξασθενούν τις οικονομίες τους και αυξάνουν την ανεργία.
Αλλά η πραγματικότητα είναι πως παρά τις εκτεταμένες διαρθρωτικές αλλαγές και μια πολιτική περικοπών δαπανών που είναι ασυνήθιστα αυστηρή με τα διεθνή δεδομένα, τα προβληματικά κράτη απέτυχαν ως σήμερα να περιορίσουν τις δανειακές τους ανάγκες σε βιώσιμο επίπεδο. Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών οδηγούν στο εξής συμπέρασμα: η διάγνωση και η θεραπευτική αγωγή που επέλεξε η γερμανική κυβέρνηση ήταν εξαρχής υπερβολικά μονοδιάστατη. Η κρίση δεν είναι αποτέλεσμα της ασωτίας μεμονωμένων κρατών-μελών, αλλά οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε συστημικά προβλήματα, τα οποία δεν διορθώνονται απλά με αύξηση των προσπαθειών σε εθνικό επίπεδο· απαιτούν συστημική απάντηση.
Η τρέχουσα αστάθεια των χρηματαγορών τροφοδοτείται από τον φόβο πως κάποια μεμονωμένη χώρα θα χρεοκοπήσει, και πως αυτός ο κίνδυνος μπορεί να εξαλειφθεί -ή τουλάχιστο να περιοριστεί- με τη συλλογική εγγύηση των κρατικών ομολόγων που εκδίδονται εντός της ευρωζώνης. Υπάρχει ανησυχία πως αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει ανεπιθύμητα αντικίνητρα, κι αυτό πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη. Ο μόνος τρόπος να διασκεδασθεί αυτή η ανησυχία είναι να εξασφαλίσουμε πως οι συλλογικές εγγυήσεις θα συνδυάζονται με αυστηρό συλλογικό έλεγχο επί των εθνικών προϋπολογισμών. Πράγμα που με την σειρά του σημαίνει πως ο αναγκαίος βαθμός συλλογικού δημοσιονομικού ελέγχου που θα καταστήσει δυνατή τη συνολική εγγυοδοσία των κρατικών ομολόγων, απαιτεί εκτεταμένες μεταφορές εξουσίας από το κρατικό επίπεδο, που όμως δεν είναι δυνατές εντός του πλαισίου των ισχυουσών ευρωπαϊκών διευθετήσεων.
Υπάρχουν δύο μόνο συνεκτικές στρατηγικές αντιμετώπισης της τρέχουσας κρίσης:
η επιστροφή στα εθνικά νομίσματα σε ολόκληρη την ΕΕ, που θα εξέθετε τα μεμονωμένα κράτη-μέλη στις απρόβλεπτες διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών και τις έντονες κερδοσκοπικές πιέσεις των ξένων χρηματαγορών, ή
η θεσμική κατοχύρωση μιας συλλογικής οικονομικής, δημοσιονομικής και κοινωνικής πολιτικής της ευρωζώνης, με περαιτέρω στόχο να αποκατασταθεί σε υπερεθνικό επίπεδο η εξουσία της πολιτικής ενάντια στις επιδιώξεις των χρηματαγορών. Κοιτώντας πέραν του ορίζοντα της τρέχουσας κρίσης, η προοπτική μιας «κοινωνικής Ευρώπης» κρίνεται επίσης από το τι θα συμβεί σε αυτό το επίπεδο.
Μόνο η πολιτική ενοποίηση του πυρήνα της Ευρώπης μπορεί να προσφέρει την ελπίδα πως θα μπορέσει να αντιστραφεί η -ήδη πολύ προχωρημένη- διαδικασία του μετασχηματισμού μιας δημοκρατίας που οικοδομήθηκε πάνω στο ιδεώδες του κοινωνικού κράτους σε μια δήθεν δημοκρατία στην οποία θα κυριαρχούν τα ιδεώδη της αγοράς. Αυτός εξάλλου είναι ο μόνος λόγος που οφείλουμε να προκρίνουμε την δεύτερη επιλογή επί της πρώτης: διότι μας οδηγεί σε ευρύτερη προοπτική.
Αν επιθυμούμε να αποφύγουμε ταυτόχρονα την επιστροφή μας στον νομισματικό εθνικισμό και την διαιώνιση της κρίσης του ευρώ, χρειάζεται να κάνουμε τώρα αυτό που αποτύχαμε να κάνουμε την εποχή που δημιουργήθηκε το ευρώ: να ξεκινήσουμε την διαδικασία της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης, αρχής γενομένης από τα 17 κράτη-μέλη του πυρήνα της, της οικονομικής και νομισματικής ενοποίησης (ΟΝΕ).
Πιστεύουμε πως χρειάζεται να είμαστε απολύτως ανοικτοί όσον αφορά αυτή την διαδικασία. Είναι απλά αδύνατο να διατηρήσουμε ένα κοινό νόμισμα χωρίς παράλληλα να έχουμε ασπασθεί την αντίληψη της κοινής ευθύνης των κρατών-μελών της ΟΝΕ και την αναπλήρωση των θεσμικών ελλειμμάτων της ευρωζώνης. Η πρόταση του γερμανικού «συμβουλίου οικονομικών εμπειρογνωμόνων» για την εγκαθίδρυση ενός κοινού ταμείου ευρωπαϊκής ρευστότητας μπορεί μεν να απορρίφθηκε από την γερμανική κυβέρνηση, αλλά η ελκυστικότητά της έγκειται ακριβώς στο ότι θέτει ένα τέρμα στην ψευδαίσθηση πως είναι δυνατό να διαιωνίζεται η εθνική κυριαρχία, και θέτει επί τάπητος, ανοικτά, το ζήτημα της συλλογικής συνυπευθυνότητας. Αλλά θα ήταν ακόμα καλύτερα να διαχειριζόμασταν από κοινού το ευρωπαϊκό χρέος σύμφωνα με τα κριτήρια του Μάαστριχτ -ήτοι χρέος το πολύ ως 60% του ΑΕΠ και όχι περισσότερο.
Εφόσον οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αποτυχαίνουν να αποσαφηνίζουν τι ακριβώς κάνουν, θα συνεχίσουν να υπονομεύουν την -ήδη αδύναμη- δημοκρατική θεμελίωση της ΕΕ. Η πολεμική ιαχή της Αμερικανικής Επανάστασης «καμία φορολόγηση χωρίς εκπροσώπηση!» σήμερα αντηχεί με ένα νέο και παράδοξο τρόπο: από τη στιγμή που δημιουργήσαμε στην ευρωζώνη πολιτικές που μπορούν εν δυνάμει να καταλήξουν σε αναδιανεμητικές πολιτικές πέραν των εθνικών συνόρων, οι Ευρωπαίοι νομοθέτες που εκπροσωπούν τον λαό (άμεσα μέσω της ευρωβουλής, έμμεσα μέσω του «ευρωπαϊκού συμβουλίου») θα πρέπει να μπορούν να αποφασίζουν και να ψηφίζουν τις πολιτικές αυτές. Αλλιώς θα παραβιάζαμε την βασική δημοκρατική αρχή πως είναι οι αιρετοί νομοθέτες που πρέπει να αποφασίζουν πώς γίνεται η διαχείριση του δημοσίου χρήματος ή πώς αυξομειώνονται οι φόροι προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι αποφασισμένες δαπάνες.
Μολοταύτα οφείλουμε να θυμόμαστε πάντοτε πώς έχει καταγραφεί στη συλλογική ιστορική μνήμη η διαδικασία ενοποίησης του Γερμανικού Ράιχ, που εφαρμόστηκε καταπιεστικά σε πολλές περιοχές αυτής της χώρας. Οι χρηματαγορές δεν είναι δυνατό να υποκατασταθούν από περίπλοκες και αδιαφανείς δομές την ώρα που οι εθνικές κυβερνήσεις θα αποδέχονται την επιβολή επί των λαών τους μιας κεντρικής εκτελεστικής εξουσίας η οποία συν τω χρόνω θα αυτονομείται από αυτούς. Πριν φτάσουμε ως εκεί, οι λαοί οφείλουν να έχουν τον λόγο. Ως εκπρόσωπος του μεγαλύτερου χρηματοδότη της ΕΕ στο «ευρωπαϊκό συμβούλιο», η ομοσπονδιακή δημοκρατία οφείλει να πάρει την πρωτοβουλία και να προτείνει ένα σχέδιο απόφασης που να συγκαλεί μια συντακτική συνέλευση της Ευρώπης.
Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να καλυφθεί το αναπόφευκτο χρονικό χάσμα μεταξύ των οικονομικών μέτρων που χρειάζεται να εφαρμοστούν επειγόντως -αλλά που στη συνέχεια μπορούν πάντα να ανακληθούν- και της εκ των υστέρων νομιμοποίησής τους, που μπορεί να αποδειχθεί αναγκαία. Αν το αποτέλεσμα των δημοψηφισμάτων είναι θετικό, οι λαοί της Ευρώπης θα μπορέσουν να ξανακερδίσουν στο ευρωπαϊκό επίπεδο την κυριαρχία που τους έχουν υπεξαιρέσει εδώ και πολύ καιρό «οι αγορές» στο εθνικό επίπεδο.
Η στρατηγική της αλλαγής των ευρωπαϊκών συνθηκών έχει σχεδιασθεί με τρόπο ώστε να δημιουργήσει έναν πολιτικά ενοποιημένο ευρωπαϊκό «πυρήνα», την ευρωζώνη, στον οποίο αργότερα θα είναι δυνατό να ενταχθούν και άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, με προεξάρχουσα την Πολωνία. Είναι μια επιλογή που απαιτεί καθαρή σκέψη όσον αφορά την πολιτική οικοδόμηση μιας υπερεθνικής δημοκρατίας, που θα επιτρέπει τη συλλογική διακυβέρνηση χωρίς να καταλήγει σε ένα ομοσπονδιακό κράτος.
Η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού ομοσπονδιακού κράτους είναι μια λανθασμένη επιλογή, καθώς απαιτεί πολύ περισσότερη αλληλεγγύη από όση είναι πρόθυμα να δείξουν τα ιστορικά αυτόνομα ευρωπαϊκά έθνη. Η θεσμική ανασυγκρότηση που απαιτείται σήμερα οφείλει να καθοδηγείται από την αρχή πως ένας δημοκρατικός ευρωπαϊκός πυρήνας θα πρέπει να εκπροσωπεί το σύνολο των πολιτών των κρατών-μελών της ΟΝΕ, αλλά και πως σε ατομικό επίπεδο κάθε πολίτης θα μπορεί να συμμετέχει με την διπλή του ιδιότητα, με άμεσο τρόπο ως μέλος μιας αναδιοργανωμένης ΕΕ από την μια, με έμμεσο ως πολίτης ενός συγκεκριμένου κράτους-μέλους της ΕΕ από την άλλη.
Δεν αποκλείεται η περίπτωση το ομοσπονδιακό συνταγματικό δικαστήριο να αναλάβει την πρωτοβουλία από τους πολιτικούς και να προκηρύξει εκείνο ένα δημοψήφισμα για την τροποποίηση του γερμανικού συντάγματος. Αυτό σημαίνει πως τα πολιτικά κόμματα δεν θα μπορούν να συνεχίσουν να μην λαμβάνουν θέση και να κινούνται στο σκοτάδι, όπως κάνουν ως σήμερα. Μια συλλογική πρωτοβουλία για τη σύγκληση μιας ευρωπαϊκής συντακτικής συνέλευσης, που θα υποστηριζόταν από την «χριστιανική δημοκρατική ένωση» (CDU) το «σοσιαλδημοκρατικό κόμμα Γερμανίας» (SPD) και τους «πράσινους», και που θα ψηφιζόταν ταυτόχρονα με εκείνη για την αλλαγή του συντάγματος της Γερμανίας (αλλά όχι πριν την λήξη της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου) δεν θα είναι τότε μια μη ρεαλιστική προοπτική. Αυτή θα είναι η πρώτη φορά που θα διεξαχθεί στη Γερμανία μια δημόσια συζήτηση αυτού του τύπου, κατά τη διάρκεια της οποίας θα διαμορφώνονται απόψεις και θα ληφθούν αποφάσεις για τις διαφορετικές πολιτικές επιλογές του μέλλοντος της Ευρώπης: πιστεύουμε δε πως είναι πολύ πιθανό κατά την διάρκεια αυτής της συζήτησης να διαμορφωθεί μια συμμαχία πολιτικών δυνάμεων ικανή να πείσει την πλειοψηφία της κοινής γνώμης για τα πλεονεκτήματα της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης.
Η τετράχρονη πια κρίση έχει φέρει στο προσκήνιο μια σειρά ετερόκλιτων ζητημάτων και επικέντρωσε όσο ποτέ άλλοτε την προσοχή της κοινής γνώμης στο θέμα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Ένα από τα αποτελέσματά της, ήταν να εγείρει την συνειδητοποίηση της ανάγκης να ρυθμιστούν οι χρηματαγορές και να διορθωθούν οι δομικές ανισορροπίες της ευρωζώνης. Για πρώτη φορά στην ιστορία του καπιταλισμού, μια κρίση που πυροδοτήθηκε από τον πιο προωθημένο του τομέα, εκείνο των τραπεζών, δεν μπορούσε να επιλυθεί παρά μόνο με τις κυβερνήσεις να βάλουν τους πολίτες τους, με την ιδιότητα του φορολογουμένου, να καλύψουν τις απώλειες. Στο σημείο αυτό, διερράγη ένα φράγμα, που διαχώριζε τις συστημικές διαδικασίες από εκείνες της καθημερινότητας. Οι πολίτες δικαίως αγανάκτησαν.
Το πλατιά διαδεδομένο αίσθημα της αδικίας προέρχεται από το γεγονός πως ο λαός εκτιμά πως μια απρόσωπη διαδικασία -«οι αγορές»- ανέλαβε μια ευθέως πολιτική διάσταση. Αυτό το αίσθημα συνοδεύεται από εκείνο της οργής, καταπιεσμένης ή μη, ή της αδυναμίας. Για να αντιμετωπισθούν αυτές οι τάσεις, χρειαζόμαστε νέες πολιτικές ενδυνάμωσης των πολιτών.
Ο δημόσιος διάλογος για τον στόχο και τον σκοπό της διαδικασίας ενοποίησης θα δώσει την ευκαιρία να διευρυνθεί η θεματολογία της πολιτικής αντιπαράθεσης, που ως σήμερα παραμένει έγκλειστη στην οικονομική σφαίρα. Η συνειδητοποίηση πως η πολιτική ισχύς μετακινείται από τη δύση στην ανατολή, η συναίσθηση πως η σχέση μας με τις ΗΠΑ αλλάζει, μπορεί να καταυγάσει με νέο φως τα οφέλη της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Ο ρόλος της Ευρώπης άλλαξε ήδη στον μετααποικιακό κόσμο, και όχι μόνον όσον αφορά την ολέθρια φήμη των Ευρωπαίων ως αποικιοκρατών, για να μην μιλήσουμε για το ολοκαύτωμα. Οι μελλοντικές προβολές που βασίζονται σε στατιστικά στοιχεία μας λένε πως η Ευρώπη οδεύει προς μια ακόμα αλλαγή, και προορίζεται να μεταβληθεί σε μια ήπειρο με μειούμενο πληθυσμό, παρακμάζουσα οικονομική δύναμη και συρρικνούμενη πολιτική σημασία. Ο λαός της Ευρώπης χρειάζεται να ξέρει πως ο μόνος τρόπος για να διατηρήσει το κοινωνικό του μοντέλο και την πολιτιστική του ποικιλομορφία είναι να ενωθεί και να συνεργαστεί. Χρειάζεται να εξαντλήσει κάθε δυνατότητα αν θέλει να επηρεάζει καθ οιονδήποτε τρόπο τα διεθνή πολιτικά πράγματα και να συνεισφέρει σε λύσεις στα παγκόσμια προβλήματα. Εγκατάλειψη της ευρωπαϊκής ενοποίησης σήμερα, σημαίνει δια παντός αποχώρηση από την παγκόσμια σκηνή.
Jürgen Habermas, Peter Bofinger, Julian Nida-Rümelin, ppol, 16/08/2012
Ο Jürgen Habermas είναι φιλόσοφος· ο Peter Bofinger είναι καθηγητής οικονομικών και μέλος της «επιτροπής σοφών» που συμβουλεύει τη γερμανική κυβέρνηση σε ζητήματα οικονομίας· ο Julian Nida-Rümelin είναι φιλόσοφος
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στις εφημ.The Guardian και Frankfurter Allgemeine Zeitung
Μεταφράστηκε στα ελληνικά και αναδημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα Προοδευτική Πολιτική